IOED – Intergemeentelijke onroerend erfgoeddienst

In kader van het decreet Onroerend Erfgoed, startte IGEMO een Intergemeentelijke Onroerende Erfgoed Dienst, afgekort IOED, op. Een IOED heeft als doel het onroerend erfgoed te behouden, beschermen en te beheren en hiervoor een geïntegreerd beleid op te stellen voor minstens drie gemeenten.

De IOED IGEMO:

  • stimuleert de regio om samen te werken rond erfgoed in de brede zin;
  • verzorgt een gebiedsdekkende dienstverlening op een efficiënte, resultaatsgerichte en deskundige manier;
  • werkt mee aan het ontsluiten van erfgoed naar de burger op een professionele manier;
  • werkt met lokale besturen samen op basis van een kosten delend principe met een proactieve en kostenefficiënte werking.

IGEMO werd in 2016 erkend als IOED voor tien gemeenten in regio Rivierenland (Bonheiden, Bornem, Duffel, Lier, Mechelen, Puurs, Putte, Sint-Amands, Sint-Katelijne-Waver en Willebroek). Op deze pagina vind je meer info over:

IOED IGEMO Sas Bornem 2018
Sas, Bornem © IOED IGEMO

Dienstverlening

IOED IGEMO levert volgende diensten:

  • Regionaal erfgoedplatform van de gemeenten
  • Coördineren van het erfgoedbeleid op regionale schaal
  • Adviseren van gemeenten en erfgoedinstellingen, met betrekking tot algemene vragen (bv. beheersplannen) of specifieke erfgoedprojecten (bv. stuurgroep erfgoedbelevingspad in Mariekerke). Dit advies kan bestaan uit:
    • Inrichten van het gemeentelijk erfgoedoverleg
    • In kaart brengen en managen van het regionaal erfgoednetwerk
    • Het vergaren van inhoudelijke expertise over het erfgoed
    • Het vergaren van de noodzakelijke tools voor een succesvol erfgoedbeleid (procedures, relevante methoden, wetgeving …)

Projecten

Actualisatie inventaris bouwkundig erfgoed

Elke gemeente is verplicht haar inventaris bouwkundig erfgoed te actualiseren en in openbaar onderzoek te presenteren. In totaal werden in regio Rivierenland 1892 panden onderzocht en geactualiseerd op de inventaris. IOED IGEMO financierde dit project en bracht het tot een goed einde. Lees meer

Na onderzoek bleek dat naast actualisatie, onze gemeenten ook nood hadden aan een herinventarisatie. Deze wordt heropgestart in 2019.

Flashbulb Memory – nutskastenproject Klein-Brabant

In samenwerking met ILV Klein-Brabant voert de IOED een nutskastenproject uit in de gemeenten Puurs-Sint-Amands en Bornem. Binnen deze gemeenten worden nutskasten geplaatst die voorzien zijn van stickers met historische afbeeldingen.

Dit integraal erfgoedproject verbindt onroerend, roerend en immaterieel erfgoed. Daarenboven heeft het project de ambitie het iconografisch materiaal en verhalen te bewaren in een digitale databank. Vrijwilligers van heemkundige kringen worden zo actief betrokken in het project.
Lees meer

Kerkenplan Bornem

De conceptnota ‘Een toekomst voor de Vlaamse Parochiekerk’ van 2011 van Vlaams Minister Onroerend Erfgoed, Geert Bourgeouis, geeft opdracht om parochiekerkenplannen om te maken met een toekomstvisie. Meer info

In Bornem vervult de IOED een tweeledige rol met betrekking tot het kerkenplan:

  • De inventaris roerend en onroerend erfgoed van de kerken werd geactualiseerd in kader van de neven- of herbestemming van kerken.
  • Voor elke kerk in Bornem, met uitzondering van de abdijkerk, wordt een traject voor duurzame bestemming (neven- of herbestemming) ingericht. Deze trajectbegeleiding moet een duurzame bestemming voor de kerk bepalen, in nauwe interactie met de gemeenschap. De trajectbegeleiding moet uiteindelijk goedgekeurd worden door het gemeentebestuur, de kerkraad en de pastorale ploeg.

Beheersplannen

Het beschermen van onroerend erfgoed gaat verder dan louter bouwkundig erfgoed. Samen met een aantal gemeenten werkt de IOED rond de opstart van een dynamisch en langdurig beheersplan voor onder andere:

  • De Vallei van de Bruine Beek in Bonheiden
  • Het Stadsgezichtenplan Lier met inbegrip van de Grote Markt
  • De Dorpskom Sint-Amands
  • Oud gemeentehuis Putte

Een beheersplan zet een gebiedsgerichte visie uit en legt alle mogelijke werkzaamheden op lange termijn vast. Voor werkzaamheden in een beheersplan hoef je geen afzonderlijke toelating aan te vragen bij het agentschap onroerend erfgoed.

Tisselt Willebroek IOED IGEMO 2018
Tisselt, Willebroek © IOED IGEMO

Projectbureau Herbestemming Kerken

Het aantal bezoekers van parochiekerken daalt jaarlijks met onafgenomen snelheid. Meer en meer kerken raken in verval. Om hieraan een halt toe te roepen zullen parochiekerken in de toekomst een her- of nevenbestemming moeten krijgen.

  • Herbestemming: de parochiekerk krijgt, na de nodige functionele aanpassingen, een tweede leven. De kerk wordt ontwijdt en wordt een bibliotheek, weeshuis, academie …
  • Nevenbestemming: de parochiekerk krijgt een extra bestemming, maar behoudt haar liturgische waarde en gewijde grond.

Het projectbureau ‘Herbestemming Kerken’ begeleidt dit traject en is een initiatief van Vlaams ministers Bourgeois en Homans, VVSG/VLINTER, Team Vlaams Bouwmeester en het Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur. IGEMO is structureel en financieel partner van het projectbureau.

Het projectbureau biedt aan gemeente- en kerkbesturen een breed aanbod aan mogelijkheden om de her- of nevenbestemming van een kerk concreet in te vullen. Zijn suggesties voor een kerkgebouw kwalitatief haalbaar? Zijn de suggesties betaalbaar? De mogelijkheden worden binnen het projectbureau onderzocht en visueel gemaakt. Budgettaire implicaties worden in kaart gebracht en het vervolgtraject geschetst.

Het projectbureau heeft o.a. de Sint-Amanduskerk in Blaasveld (Willebroek) onderzocht. De komende jaren zullen nog meer kerken in onze regio worden begeleid.

Luiepegem Bornem IOED IGEMO 2018
Luipegem, Bornem © IOED IGEMO

Meer info & contact

Meer info of wens je contact op te nemen met onze experten erfgoed? Dan kan u terecht bij

IOED IGEMO wordt gesubsidieerd door Vlaanderen